تبلیغات
دزک سرزمین مادری - دزک در سایت مشهور سفر پدیا

دزک سرزمین مادری

منوی اصلی

جستجو

آخرین عناوین

دزک سرزمین مادری

قلعه دزک


قلعه دزک

 

این بنا در روستای دزک و در فاصله 35 کیلومتری جنوب شرقی شهرکرد توسط لطفعلی خان امیر مفخم شاهد حوادث فراوانی بوده که مهمترین آنها ایفای نقش در جریان اعاده مشروطیت است.

 

از نظر معماری ، این قلعه به تقلید از قصرهای اروپایی قرون گذشته با آرایشی ایرانی ساخته شده است. جالبترین قسمت این بنا، تالار سفره خانه و اتاق آیینه می باشد. در حال حاضر این کاخ قلعه 20/5076 مترمربع وسعت دارد و در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. علامه فقید علی اکبر دهخدا مولف لغت نامه مشهور مدتی را در این قلعه به سر برده است.

 

قلعه دزک، قلعهای است در روستایی به نام دزک که در استان چهارمحال و بختیاری و در فاصله ۳۲ کیلومتری شهرکرد، ( مرکز استان چهارمحال و بختیاری ) واقع است. این روستا در زمانهای گذشته دارای شخصیتهای بزرک سیاسی و نظامی بودهاست که از جمله معروفترین آنها میتوان به تیمسار تیمور بختیار اشاره نمود که بنیان گذار ساواک در ایران بودهاست.تیمسار بختیار در روستای دزک در قلعه سردار امیر مفخم خان بختیاری به دنیا آمد. در این قلعه کتابخانهای از کتب سردار امیر مفخم بختیاری معروف به سردار جنگ وجود داشتهاست. علی اکبر دهخدا در هنگام جنگ جهانی که به چهارمحال گریخته بود از این کتابخانه استفاده کرد و تألیف امثال و حکم و لغتنامه خود را با استفاده از منابع موجود در قلعه دزک آغاز نمود. تیمسار بختیار در زمان ریاست ساواک در ایران با توجه به ارتباط خود با این منطقه افرادی را به عنوان تبعید به این روستا و قلعه میفرستاد که از جمله آنها میتوان به دهخدا و دکتر مصدق اشاره نمود.

 

این قلعه در حال حاضر در اختیار سازمان میراث فرهنگی و گردشگری میباشد که یکی از نقاط گردشگردی استان محسوب میگردد. ادر این قلعه تعدادی از فیلمهای تاریخی بوده ساخته شد و هر ساله گروههای زیادی از این روستای تاریخی و قلعه آن دیدین مینمایند. اما توضیحات اجمالی در خصوص روستای تاریخی، سیاسی و فرهنگی دزک: دزک از روستاهای بخش کیار ، دهستان کیار شرقی ، شهرستان شهرکرد از زمره محال چهار گانه(لار، کیار، میزدج و گندمان) که در فاصله ۳۵ کیلومتری جنوب شرقی شهرکرد مرکز استان واقع گردیدهاست و جمعیت آن بر اساس سرشماری سال (۱۳۷۵) ۳۵۸۱ نفر اعلام شدهاست. گویش مردم آن فارسی روستایی ومذهب تمامی ایشان شیعه دوازده امامی میباشد از اواسط دوره قاجاریه به این سو ، روستای دزک ازنواحی حاکم نشین این منطقه به شمار میآید و همپای دیگر نقاط همجوارش یعنی سورک و موسی آباد به عنوان یک منطقه دارای اهمیت تلقی میشود از لحاظ تاریخی نیز همجواری با روستای دستگرد امامزاده و نیز آثار و شواهد تاریخی، نظیر تپههای مربوط به ادوار مختلف استقرار بشر و گورستانهای قدیمی با شیرهای سنگی متعلق به عصر صفویه، نشانههای دیگری از اهمیت آن در روزگار پیشین است. در خصوص وجه تسمیه این روستا باید گفت دزک از نظرصورت ظاهری از ترکیب دز (دژ) و ک حرف تصغیر تشکیل گردیدهاست و در کل به معنای بنای تدافعی نظامی کوچک میباشد. همچنین کلمات دزیان ، دزیزان، دزدک و... از همان کلمه دز ریشه گرفته و نشانگر سیر تطور آن در دورههای مختلف است. بر اساس روایتهای محلی در زمانهای دور در ارتفاعات سر به فلک کشیده مجاور روستا، دژی وجود داشته که اطراف آن خندق عمیقی بودهاست و همین امر سبب شده تا بعدها پس از احداث دهکده فعلی کم کم نام دزک به این روستا که بنای کلی و نیز کاخ حکومتی اش از آن الهام گرفته شده اطلاق گردد. این بنا توسط لطفعلی خان امیر مفخم بختیاری از خوانین معروف هفت لنگ بختیاری ساخته شده و ترمیم و بازساخت و تزئین دایمی آن از سوی دیگر ساکنینش در واقع بیانگر روزگار قدرت نمایی این گروه و پرهیز از حاکمیت خوانین چهار بنگ بختیاری و چالشتری، از اواسط سلسله قاجاریه به این سو، از صحنه سیاسی تاریخ منطقه میباشد بنای فعلی در حقیقت بخش محوری و اصلی مجموعهای نظامی مسکونی است که توسط خوانین بنام بختیاری در این روستا ساخته شده و متاسفانه گذشت زمان و عوامل تخریبی مختلف سبب شده تا سایر بخشهای این مجموعه عظیم از بین بروداین بنا در طول حیات خود حوادث فروانی راشاهد بوده که مهمترین آنهاایفای نقش در جریان اعاده مشروطیت است. در آن هنگام این بنا به صورت مرکز ی برای ایجاد تشکل در میان قیام گران بختیاری و اتحاد با انقلابیون عمل کردهاست.همچنین علامه فقید علی اکبر دهخدا در ایام مهاجرت خود به اتفاق تعدادی انقلابیون ضد انگلیسی درجریانات جنگ جهانی اول مدتی را در این قلعه به سر برده و با بهره گیری از منابع ارزشمند کتا بخانهای موجود در آن که نشانگرتوجه وعلاقمندی ساکنانش به علم وادب بوده وپایههای اصلی انتشارلغت نامه مشهور خود را بنا نهادهاست

 

ویژگیهای معماری

 

از نظر ویژگیهای معماری کاخ قلعه مشروطیت که الهام گرفته از قصرهای اروپایی قرنهای گذشته با آرایش ایرانی میباشد که با تزئینات الحاقی دیگر آن، نشانگر نفوذ فرهنگی و توجه به غرب در ان هنگام بودهاست. این بنا با توجه به آب و هوای منطقه در دو طبقه با ایوانهای شمالی و جنوبی مشرف به بیشههای منتهی به کوهستان و رو به قبله ساخته شدهاست تا اتاقهای همکف حداکثر بهره گیری از نور و گرما در زمستان و اتاقهای طبقه اول بیشترین هوای خنک را در تابستان داشته باشد. پیها و دیوارهای اصلی بنا به منظور حداقل رساندن تبادل حرارتی به شکل قابل توجهی قطور ساخته شده و با پوششی از آجر درنمای بیرونی واندود کاهگل در نمای خارجی با لایهای از گچ، سفید کاری و محافظت گردیده است این بنا دارای چهار برج مخروطی شکل است بدون کاربری نظامی که دو برج قسمت جنوبی سالم و دو برج قسمت شمالی نیمه مخروبه و بیشتر برای القاء شکوه و ابهت ساخته شده و به عنوان انبار و زندان استفاده شده اند طبقه همکف و اول بنا، دو ایوان در قسمت شمالی و جنوبی دارد که نور لازم را برای اتاقهای مجاور، زیر برجی و سفره خانه، آیینه خانه و اتاقهای جنبی دیگر فراهم میکند. همچنین قرینه بنای فعلی در جنوب حیاط داخلی قسمت شاه نشین و نیز در جنب آن ابنیهها ی الحاقی دیکری وجود داشته که متاسفانه بواسطه عوامل تخریبی مختلف به جز صفه و بخاریهای تزئینی آنه اثر دیگری بر جا نماندهاست در حال حاضر این کاخ قلعه۲۰/۵۰۷۶ متر مربع وسعت دارد و با توجه به اهمیت لزوم حفظ هویت فرهنگی آن به

 

شماره ۱۷۳۱/۳ در سال ۱۳۶۸ هجری شمسی در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاست

 

تزئینات

 

در این بنا انواع هنرهای تزئینی معماری قابل ملاحظه میباشد که عموما در طبقه اول بنا به کار برده شدهاست. در پوشش آجر خارجی سعی شده تا از هنرآجر چینی و تلفیق آن با کاشیکارهای لعابی هندسی نقشهای زیبای بیشتری حاصل آیدجالبترین و زیباترین قسمتها در این بنا، تالار سفره خانه و اتاق آیینه هستند تالار سفره خانه در گذشته بوسیله فرشی ۵۰ مفروش میشده که متاسفانه در دهههای اخیر مفقودگردیدهاست. حاشیه بالایی دیوارهای این تالار واطراف درهای اصلی و ورودی با گچ بریهای قالبی با نقشهایی اسطورهای از فرشته، شیر و شکاروفرهاد کوهکن با الهام از داستا نهای هفت پیکر نظامی گنجوی آراسته شدهاست.همچنین تصاویری از خوانین وبزرگان بختیاری در اندازههای مختلف برای تکمیل تزئینات این قسمت به کار رفتهاست. در ایوانهای ورودی و شمالی طبقه اول ستونهای گچبری شدهای دیده میشود که با نقوش حصیری شکل بر روی تیرهای چوبی آفریده شدهاند.اطاق آیینه که در حقیقت یکی از هشت اطاق بازمانده اصیل از این نوع در منطقه میباشد در خور توجهاست. این اتاق که دیوارها وسقف آن با آیینه تزئین شده با تکنیک نقاشی پشت شیشه شکوه بیشتری یافتهاست. نقاشیها عموما تصاویری از سوارکاری، قصرها وابنیه سلطنتی با طرحهای اروپایی، گل ومرغ نمای ونمای خارجی خود بنا هستند در دیوارهای شرق و غرب آن چهار عدد قاب آیینه طراحی شده که مربوط به الحاقات سابق الذکر در دهههای ۱۳۳۰ هجری شمسی به بعد میباشد و بوسیله روشنایی برق در پشت آن به عنوان شب چراغ مورد بهره برداری قرار میگرفتهاست. از دیگر تزئینات بکار رفته در بنای فوق الذکر درهای چوبی آن میباشد که به انواع ساده در طبقه همکف ومعرق با مفتول نشانده به صورت قاب وتنگه با ابزار زنی پیرامون قابها در طبقه اول تقسیم میگردد.

 

از نظر کار هنری بر روی سنگ ، این بنا برخلاف بسیاری قلاع خان نشین منطقه دارای تنوع نبوده و تنها به نصب ساده ستونهای سنگی با کار مختصر بر روی آنها و در نشیمن گاهها و ورودی و ازارههای طبقه همکف بخش جنوبی ونیز قسمت صفه شمالی، به نقشهای هندسی و یا گلهای ساده چند پر اکتفا شدهاست. در میانه حیاط پر درخت شمالی، حوض سنگی بزرگی، با طرح ایرانی چند ضلعی قرار دارد که آب آن قبلا از چشمههای موجود در ارتفاعات جنوبی مشرف به روستا بوسیله تنبوشه به حوض نسبتا کوچک در جلوی حیاط شمالی آورده شده وسپس بر اساس اختلاف سطح ونیروی ثقلی به تدریج به آ نمای حوض اصلی در داخل حیاط که در چهار سوی خود صورتکهای انسانی را داراست واز دهانشان آب با فشار به بیرون ریخته میشود منتقل میشدهاست در میانه دیواره شمالی حیاط مشرف به حوض بزرگ، کاشیهای کوچک رنگی برای ایجاد تنوع به چشم میخورد که در کنار هم نقوش هندسی لوزی، مربع و بیضی رابه وجود آوردهاند و در این میان کاشی آبی رنگی قرار داده شده که بر روی آن نوشته شده( سنه ۱۳۲۵ هجری قمری مبارکباد) که گویا مربوط به اتمام طر حههای تزییناتی داخلی بنا بوده و احتمالا به وقایع سیاسی اجتماعی ازجمله مسئله اعاده مشروطیت بی ارتباط نمیباشد. در حال حاضر این بنا همه روزه از ساعت ۸ صبح تا۶ بعدظهر پذیرای بازدیدکنندگان وعلاقه مندان آثار فرهنگی و تاریخی میباشد

 

رجال علمی و سیاسی که دراین قلعه حضور داشتهاند

۱- مرحوم علامه میرزا علی اکبر دهخدا۱۲۵۸-(۱۳۳۴)

۲- دکتر محمد مصدق

۳-ملک الشعرای بهار

۴- فرخی یزدی

۵- وحید دستگردی

۶- آقای ابوالقاسم نجفی برادر آقای نجفی معروف اصفهانی

 



قلعه دزکقلعه دزکقلعه دزک

آدرس سایت
http://safarpedia.ir/59244
twitter googleplus cloob facebook

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

  • image
  • image
  • image
  • image

روستای دزک با آن سابقه تاریخی و طبیعتی خدادادی و بهشتی چشم انتظار شماهاست
تا در حفظ آثار تاریخی و طبیعت خدادادی آن کوشا باشید و این مکان زیبا را به ایرانیان و جهانیان بشناسانید
خواننده عزیز این وبلاگ منتظر نظرات-مطالب-انتقادات -عکس ها و...شما میباشد
- دزک -

image

آمار سایت

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

امکانات سایت

دزک سرزمینی در دامنه زاگرس مهد مردان بزرگ با طبیعتی بهشتی تو را میخواند

تغییر تم


انتخاب رنگ تم

سبک کانتینر

انتخاب الگوی پس زمینه